Het monument bij spoorwegovergang ‘Stadburen’ in Nijeholtwolde (gemeente Weststellingwerf) werd opgericht ter nagedachtenis aan drie mannen uit de strafgevangenis van Leeuwarden, die op 12 oktober 1944 bij de spoorwegovergang door de bezetter zijn geëxecuteerd.
De namen van de drie slachtoffers luiden:
De 56-jarige Roelof Algra uit Rinsumageest,
de 21-jarige Joodse jongen Marcel Leiser uit Gouda en
de 32-jarige Nicolaas Veltman uit Irnsum.
In september 1944 had de regering in Londen opgeroepen tot een algehele spoorwegstaking. De fusillade was een represaille voor een sabotagedaad van de knokploeg van Echten uit de aan Weststellingwerf grenzende gemeente Lemsterland. De verzetsmensen hadden diezelfde dag geprobeerd op deze plaats een trein te laten ontsporen door de rails los te schroeven.
Om een voorbeeld te stellen, kreeg het hoofd van de SS, Fucks te Wolvega, opdracht om drie gevangen uit Leeuwarden bij de spoorbaan neer te schieten.
Marcel Leiser werd geboren op 29 augustus 1923 te Gouda. Tijdens de bezetting zat de bloemkweker ondergedoken bij de familie R.J. Sybrandy aan de Tiltsjedyk te Boksum. Hij leefde onder de schuilnaam Jaap van der Loo, totdat hij bij Weidum als gevolg van verraad werd gearresteerd en in de strafgevangenis van Leeuwarden terechtkwam.
Leiser is later herbegraven op de Joodse begraafplaats in Leeuwarden.
Digitaal Joods Monument
Het Joodse oorlogsslachtoffer dat op dit gedenkteken vermeld staat, is tevens opgenomen in het ‘Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland‘. Hierin vindt u meer informatie over deze persoon met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.
[SBJEF-monument 27]
