Op de voormalige Perkstraat, nu A.S. Levissonstraat in Leeuwarden (gemeente Leeuwarden) zijn drie Joodse monumenten verenigd.
- Mezoeza,
- Klaagmuur,
- Namenmonument
Met de nieuwe straatnaam werd de voormalige opperrabbijn Levisson herdacht.
Het monument bestond oorspronkelijk uit twee delen: een Mezoeza en een Klaagmuur met twee zijbeuken, vervaardigd van baksteen en keramische tegels, van de hand van keramist Kees van Renssen.
Deze monumenten zijn opgericht ter nagedachtenis aan de Joodse medeburgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter zijn gedeporteerd en omgebracht.
Tevens wordt met het gedenkteken de Joodse Dusnus-school in herinnering gebracht.
MEZOEZA
Een mezoeza is een metalen kokertje, aangebracht op de deurpost van een Joodse woning. In het kokertje bevindt zich een opgerold stukje perkament met daarin de geloofsbelijdenis van de joden: Sjema Jisraël.
Op de voorzijde van de Mezoeza staan fragmenten van de notulen van de laatste kerkenraadsvergadering op 8 december 1942 (tijdens Chanoeka).
KLAAGMUUR
Op de Klaagmuur zijn fragmentarische teksten aangebracht o.a. uit de absentielijsten van de Joodse school; lijsten met namen van steeds meer afwezigen. Gelijktijdig markeren ze de deportatiedata.
In 1886 opende de vernieuwde Joodse godsdienstschool in Leeuwarden haar poorten onder de naam Dusnusschool. Deze was genoemd naar een eerdere opperrabbijn van Friesland: Benedictus Dusnus, die met een nalatenschap de school financieel mogelijk gemaakt had.
Vanaf 1941 was het de enige onderwijsinstelling voor Joodse kinderen in Friesland. Er kwamen een instelling voor lager onderwijs en een Joods lyceum.
Alleen hier mochten joodse kinderen onderwijs volgen.
In het voorjaar van 1943 sloten beide scholen voor het laatst hun deuren; er waren geen kinderen meer. Dit gedenksteentje is een verwijzing naar het Bijbelverhaal over de verkoop van de lievelingszoon van aartsvader Jacob. Hier echter staat het symbool voor de gedeporteerde Joodse kinderen.
NAMENMONUMENT
Het ontwerp van Saskia van Noord op het Jacobijnerkerkhof bevindt zich op een betekenisvolle plaats. Geïntegreerd in het monument van Kees van Renssen, in het hart van de oude Joodse buurt, tussen de Joodse School en de synagoge.
Op de doorzichtige platen staan de namen, leeftijd en plaats van overlijden van 544 Joodse inwoners van Leeuwarden. Het werd op 14 oktober 2021 onthuld in het bijzijn van een van de weinige overlevenden: Benjamin Troostwijk.
Digitaal Joods Monument
De Joodse oorlogsslachtoffers die op dit gedenkteken vermeld staan, zijn tevens opgenomen in het ‘Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland‘.
Hierin vindt u meer informatie over deze personen met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.
[SBJEF-monument 10]
